Rotundy

Strzelin, rotunda pod wezwaniem św. Gotarda z XII lub XIII w.

Kościółek pierwotnie był rotundą, jednak w czasach gotyku rozebrano apsydę i dobudowano od strony wschodniej cały gotycki kościół. Wtedy to, co pozostało z rotundy, zaczęło służyć jako dzwonnica. Romański mur dzisiejszej dzwonnicy sięga około 6,5 metra, reszta to gotycka nadbudowa. W murze z łamanego kamienia zachowały się cztery rozglifione okienka (w tym jedno zamurowane) i prosty, niedekorowany portal. Dzisiaj rotunda/dzwonnica jest w niezbyt dobrym stanie - mur popękał, spina go żelazna obręcz, a gontowy daszek chroni przed deszczem. Czytaj dalej...»

Stronia, rotunda pod wezwaniem NMP z XIII w.

Przysadzista, pękata, z dobudowaną od północy wieżą i kostnicą rotunda w Stroni wygląda trochę jak chatka na kurzej stopce. Z czasów romańskich zachowała się bryła oraz trzy rozglifione okienka w ścianie apsydy, wykończone trójlistnie. Sklepienia zostały przebudowane, okna przebite. Zachowały się tylko mury. Ale jakie to mury! Czytaj dalej...»

Eger - relikty katedry romańskiej i rotundy

Przy południowej ścianie katedry znajdowało się baptysterium w kształcie rotundy, której wątki przyziemia zachowały się do dziś. Bardzo prosty kształt z niewielkim prezbiterium po stronie wschodniej, owalnym, prawie jajowatym. Był to najwcześniejszy budynek siedziby biskupstwa Eger. Datuje się ją na przełom X i XI wieku. Po stronie zachodniej, bardzo dobrze wyeksponowany pod szklaną pokrywą, znajduje się podposadzkowy pochówek, którego właścicielem był najprawdopodobniej jeden z pierwszych dygnitarzy egerskiego biskupstwa, jego eminencja Buldus, który zginął był śmiercią męczeńską. Czytaj dalej...»

Šivetice - rotunda p.w. św. Małgorzaty z XIII w.

Cała rotunda pokryta jest freskami z różnych epok, natomiast na ścianie apsydy, wokół prezbiterium, odnajdujemy te najważniejsze. Pochodzą z XIII w. Dolny pas fresków przedstawia Pasję - od ostatniej wieczerzy po złożenie do grobu i zmartwychwstanie. Górny - to legenda o św. Małgorzacie Antiocheńskiej - apokryficznej dziewicy i męczennicy, która za niewyrzeczeni się chrześcijaństwa została skazana na spalenie, potem na ugotowanie - ale modlitwy uchroniły ją od śmierci. Wreszcie, zginęła przez ścięcie. Czytaj dalej...»

Chrast' nad Hornadom - kościół Najświętszej Trójcy (relikty tetrakonchosu)

Znajdujemy tutaj najstarszy kościół romański (a więc i najstarszy w ogóle) na Słowacji. Niezwykły także w formie - wieża z lekko ostrołukowymi biforiami znajduje się nad prezbiterium o trzech apsydach, dziś tworzących w rzucie przyziemia trójliść. Prawdopodobnie pierwotnie miał on kształt rotundy o czterech apsydach, tzw. tetrakonchosu. Czytaj dalej...»

Bijacovce - kościoł z połowy XIII w.

Na wzgórzu odnajdujemy tu wczesnogotycki kościół (zbudowany w XIII w., zapewne pierwotnie w stylu przejściowym romańsko-gotyckim), a obok niego romańską rotundę. Tyle, że... całkowicie zatynkowaną na biało i przykrytą dzwoniastym, gontowym daszkiem z barokową sygnaturką. Czytaj dalej...»

Strzelno - rotunda św. Prokopa z XII w.

Świątynia w całości zbudowana jest z granitu, czemu pewnie zawdzięcza swój nieco toporny urok. Prosto zamknięte prezbiterium sklepione jest sklepieniem krzyżowo żebrowym. Sklepienie kolistej nawy wspiera się na masywnych czterech gurtach. Nagie, granitowe ściany całe szczęście uniknęły tynkowania i wątpliwej jakości "ozdób". Pod posadzką, widać doskonale odkryty grób. Czytaj dalej...»

Grzegorzowice - rotunda św. Jana Chrzciciela z XIII w. (XI w.?)

Budowla przywodzi natychmiast na myśl rotundę św. Feliksa i Adaukta z wawelskiego wzgórza. Chciałoby się wierzyć (i sądzi tak nawet część badaczy), że grzegorzowicka rotunda jest jej rówieśniczką. Czytaj dalej...»

Cieszyn - Rotunda p.w. św. Mikołaja z poł. XI wieku

Droga przez Pogórze Śląskie mija szybko i przyjemnie, a i droga nie pozwala się skarżyć. W końcu zbliżamy się do największego na południu Polski przejścia granicznego. Niedaleko są już Czechy, a my zatrzymujemy się w malowniczym Cieszynie. Kierując się prosto na Górę Zamkową. W XI wieku powstała tu kaplica grodowa, która zachowała się do dziś. Zabytek niezwykłej rangi i niezwykłej urody. Zapierająca dech w piersiach i przenosząca nas w daleką przeszłość, wysoka, smukła i dostojna rotunda św. Mikołaja. Czytaj dalej...»

Subskrybuje zawartość