Relikty

Końskie - tympanon z kościoła pw. św. Mikołaja

Nie zachował się ufundowany przez Iwona Odrowąża romański kościół, który kiedyś się tu znajdował. Natomiast nad południowe wejście do późniejszego kościoła wmurowano pochodzący z niego tympanon wykuty w piaskowcu. To przepiękna płaskorzeźba z krzyżem w centralnym miejscu, po którego bokach znajdują się wyobrażenia słońca (po lewej) i księżyca (po prawej). Ornament rozpięty wokół krzyża tworzą dwie misterne rośliny. Czytaj dalej...»

Sobótka, relikty kaplicy kanoników regularnych oraz romańskie lwy z XII/XIII w.

Na głównym placu miasta, przed kościołem pod wezwaniem św. Jakuba (pod którego fundamentami odkryto również romańskie fundamenty wcześniejszego kościoła) znajdujemy ciekawe pozostałości warsztatu kamieniarskiego, jaki działał w XII wieku na Ślęży - a mianowicie prawie całkowicie zniszczonego, romańskiego lwa. Takich lwów w okolicy jest więcej - na pobliskiej Górce, czy w niedalekim kościele w Starym Zamku. Być może były to "odrzuty" z produkcji, sztuki wybrakowane, z tzw. promocji. Czytaj dalej...»

Głuchołazy, kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca z XIII w.

Najciekawszy w mocno przebudowanym kościele w Głuchołazach jest portal. Pozbawiony tympanonu, trójuskokowy, trzony kolumienek i wałki archiwolty pozbawione są dekoracji, jedyną ich ozdobę stanowią umieszczone między archiwoltą a kolumienkami maski. Masek jest w sumie 8 i każda jest inna. Nie wiadomo, kogo przedstawiają - może miejscowych mieszczan? My jednak lubimy pofantazjować: czy przypadkiem nie kryją jakiejś tajemnicy? Czytaj dalej...»

Viscri (węg. Szaszfeheregyhaza, niem. Deutschweisskirch) - Kapitel z pierwszego kościoła z XII w.

Pierwszy kościół w Viscri zbudowała w XII w. wspólnota szeklerska, jeszcze przed kolonizacją saską. Była to bezwieżowa, salowa świątynia. Do dzisiaj została z niego tylko pojedyncza kolumienka (najprawdopodobniej podtrzymująca emporę), która dzisiaj służy za chrzcielnicę. Czytaj dalej...»

Eger - relikty katedry romańskiej i rotundy

Przy południowej ścianie katedry znajdowało się baptysterium w kształcie rotundy, której wątki przyziemia zachowały się do dziś. Bardzo prosty kształt z niewielkim prezbiterium po stronie wschodniej, owalnym, prawie jajowatym. Był to najwcześniejszy budynek siedziby biskupstwa Eger. Datuje się ją na przełom X i XI wieku. Po stronie zachodniej, bardzo dobrze wyeksponowany pod szklaną pokrywą, znajduje się podposadzkowy pochówek, którego właścicielem był najprawdopodobniej jeden z pierwszych dygnitarzy egerskiego biskupstwa, jego eminencja Buldus, który zginął był śmiercią męczeńską. Czytaj dalej...»

Spišská Stara Ves - romańskie płaskorzeźby z XII w.

W okrągłych polach znajdują się dwie tajemnicze twarze. Płaskorzeźba po prawej stronie przedstawia brodatą postać z - być może - tonsurą zakonną. Zagadkowe są motywy roślinne, które ją okalają. Postać po lewej, nieco gorzej zachowana, otacza nimb z promieniami - tak przedstawiano Chrystusa, wszelako nasza postać mogłaby być Duchem Świętym - domyślamy się tak po promieniach skierowanych w dół. Czytaj dalej...»

Chrast' nad Hornadom - kościół Najświętszej Trójcy (relikty tetrakonchosu)

Znajdujemy tutaj najstarszy kościół romański (a więc i najstarszy w ogóle) na Słowacji. Niezwykły także w formie - wieża z lekko ostrołukowymi biforiami znajduje się nad prezbiterium o trzech apsydach, dziś tworzących w rzucie przyziemia trójliść. Prawdopodobnie pierwotnie miał on kształt rotundy o czterech apsydach, tzw. tetrakonchosu. Czytaj dalej...»

Bijacovce - kościoł z połowy XIII w.

Na wzgórzu odnajdujemy tu wczesnogotycki kościół (zbudowany w XIII w., zapewne pierwotnie w stylu przejściowym romańsko-gotyckim), a obok niego romańską rotundę. Tyle, że... całkowicie zatynkowaną na biało i przykrytą dzwoniastym, gontowym daszkiem z barokową sygnaturką. Czytaj dalej...»

Wleń - ruiny zamku, relikty z przełomu XII i XIII w.

Zamek powstał jeszcze z końcem XII w. na miejscu drewniano-ziemnej kasztelanii. Z końcem XII w., zapewne za sprawą księcia Bolesława I Wysokiego, obwiedziono wzniesienie murem i zbudowano sześciokątną wieżę. Inna hipoteza mówi, że murowany zamek powstał dzięki Henrykowi Brodatemu, a budowę kontynuował Henryk II Pobożny i jego syn Bolesław Rogatka. Czytaj dalej...»

Wiślica - relikty budowli sakralnych X-XII w. oraz grodzisko z IX w.

Dzieje Wiślicy do dzisiaj pozostają nie do końca wyjaśnione i kryją jeszcze wiele tajemnic. Do niedawna uważano Wiślicę za stolicę słynnego Księstwa Wiślan, jednak dokładniejsze badania historyczne zanegowały tą hipotezę. Gród rozwinął się tutaj - nie jak chcieliby niektórzy w IX wieku - ale najwcześniej na przełomie X i XI stulecia. W 1135 roku Wiślica została dokładnie zniszczona przez Rusinów i Połowców. Rozkwit Wiślicy przypada na dwugą połowę XII wieku, kiedy to Wiślica wymieniana była - obok Sandomierza i Łęczycy - jako jeden z głównych grodów Leszka Białego. Przez kilka lat rezydował tu również książę Kazimierz Sprawiedliwy. Czytaj dalej...»

Subskrybuje zawartość